Kurs:Analysis 1 (TU Dortmund)/§4 Unendliche Reihen

Aus Wikiversity

Wechseln zu: Navigation, Suche

Inhaltsverzeichnis

[Bearbeiten] 4.1 Unendliche Reihen

Setze  S_n := \sum_{k=0}^n a_k. Wenn \lim_{n \to \infty}s_n existiert, so sehen wir (*) \sum_{k=0}^\infty a_k = \lim_{n \to \infty}S_n.

\sum_{k=0}^\infty a_k heißt unendliche Reihe, Sn ihre n-te Partialsumme.

\sum_{k=0}^\infty a_k heißt konvergent, wenn (*) existiert, sonst divergent.

[Bearbeiten] 4.2 Notwendige Bedingungen für die Konvergenz:

(i)  a_k \to 0 (k \to \infty)
(ii)  r_n = \sum_{k=n+1}^\infty a_k \to 0 (n \to \infty) (Reihenrest)

Beweis: S_n = \sum_{k=0}^n a_k \to s (n \to \infty);

 a_n=S_n - S_{n-1} \to S-S=0 (n \to \infty)

r_n = s-S_n \to s-s=0 (n \to \infty)

[Bearbeiten] 4.3 Teleskopreihen

(ak) sei Nullfolge. Dann konvergiert \sum_{k=0}^\infty (a_k - a_{k+1})=a_0

dann \sum_{k=0}^\infty (a_k - a_{k+p}) =a_0+a_1+...+a_{p-1}.

Beweis: n \geq p

S_n = \sum_{k=0}^n (a_k-a_{k+p})=\sum_{k=0}^n a_k - \sum_{k=0}^n a_{k+p} =\sum_{k=0}^n a_k - \sum_{j=p}^{n+p} a_j

...

Beispiel: \sum_{n=0}^\infty \frac{1}{n^2+4n+3}

n^2+4n+3=(n+1)(n+3) \Rightarrow \frac{1}{(n+1)(n+3)} = \frac{\frac{1}{2}}{(n+1)} - \frac{\frac{1}{2}}{(n+3)}

\sum_{n=0}^\infty \frac{1}{n^2+4n+3} =\sum_{n=0}^\infty \frac{1}{2}( \frac{1}{n+1} - \frac{1}{n+3} ) = a_0 + a_1 = \frac{\frac{1}{2}}{0+1} + \frac{\frac{1}{2}}{1+3} = \frac{1}{2} + \frac{1}{8} = \frac{5}{8}.

Achtung! \sum_{n=0}^\infty \left(\frac{\frac{1}{2}}{(n+1)} - \frac{\frac{1}{2}}{(n+3)}\right) \neq \sum_{n=0}^\infty \frac{\frac{1}{2}}{(n+1)} - \sum_{n=0}^\infty \frac{\frac{1}{2}}{(n+3)}, da die einzelnen Summen divergent sind.

...

[Bearbeiten] 4.4 Satz

Wenn \sum_{k=0}^\infty a_k und \sum_{k=0}^\infty b_k konvergent, dann gilt

\sum_{k=0}^\infty (a_k + b_k) = \sum_{k=0}^\infty a_k + \sum_{k=0}^\infty b_k

und

\sum_{k=0}^\infty ca_k = c \sum_{k=0}^\infty a_k  (c \in \mathbb{R} )

Beweis, siehe Folgen.

[Bearbeiten] 4.5 Cauchykriterium (für Reihen)

Die Reihe \sum_{k=0}^\infty a_k ist genau dann konvergent, wenn es zu jedem \varepsilon > 0 ein n0 gibt und \left | \sum_{k=m+1}^n a_k \right | < \varepsilon für alle n > m \geq n_0.

Beweis: ...

[Bearbeiten] 4.6 Die harmonische Reihe

\sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n} ist divergent.

Beweis: ...

[Bearbeiten] 4.7 Leibnizkriterium (alternierende Reihen)

Sei (a_k)_{k \ge 0} eine monoton fallende Nullfolge.

Dann konvergiert \sum_{k=0}^\infty (-1)^k a_k mit

S_{2n-1} \le s \le S_{2n} \ \ \ \ (S_n = \sum_{k=0}^\infty (-1)^k a_k )

Beweis:

S_{2n+2} - S_{2n} = a_{2n-2} - a_{2n+1} \le 0 \ \ \ S_{2n} \downarrow
S_{2n+3} - S_{2n+1} = -a_{2n+3} +a_{2n+2} \ge 0 \ \ \ S_{2n+1} \uparrow
S_{2n} - S_{2n-1} = a_{2n} \ge 0
S_1 \le S_3 \le ... \le S_{2n-1} \le s \le S_{2n} \le S_{2n-2} \le ... \le S_0
\lim_{n \to \infty}S_{2n-1} = \lim_{n \to \infty}S_{2n} = s da a_{2n} \rightarrow 0 (n \rightarrow \infty)
Siehe auch
Leibniz-Kriterium

[Bearbeiten] 4.8 Beispiel - Die alternierende harmonische Reihe

Die Reihe \sum_{n=1}^\infty (-1)^{n-1} \frac{1}{n} = \sum_{k=0}^\infty (-1)^{k} \frac{1}{k+1} konvergiert, da (a_k = \frac{1}{k+1} \downarrow nullfolge)

Wert s:  \frac{1}{2} \leq s \leq 1

1-\frac{1}{2}+\frac{1}{3}-\frac{1}{4} \leq s \leq 1-\frac{1}{2}+\frac{1}{3}

[Bearbeiten] 4.9 Abel-Dirichletkriterium

Sei (ak) eine monoton fallende Nullfolge und sei (bk) eine Folge mit: B_k = \sum_{k=0}^n b_k sei beschränkt. Dann konvergiert \sum_{k=0}^\infty a_{k}b_k = \sum_{k = 0}^\infty B_k (a_{k+1} -a_k)

Bemerkung:

b_k = (-1)^k , \ \ B_k = 
\begin{cases} 1 \ \ \ k \ \text{gerade} \\
0 \ \ \ k \  \text{ungerade} \end{cases}

Beweis: "abelsche partielle Summation"

\begin{matrix}
\sum_{k=m-1}^n a_k b_k &=& \sum_{k=m+1}^n a_k (B_k - B_{k-1}) \\
 &=& \sum_{k=m+1}^n a_kB_k - \sum_{j=m}^{n-1}a_{j+1} B_j & k-1=j \\
 &=& a_nB_n - a_{m+1}B_m + \sum_{k = m+1}^{n-1}a_kB_k - \sum_{k=m+1}^{n-1}a_{k+1}B_k \\
 &=& a_nB_n -a_{m+1}B_m+\sum_{k=m+1}^{n-1}(a_k-a_{k+1})B_k
\end{matrix}

Konvergenz:

\left|B_k\right| \le B (k \in \mathbb{N}_0)
\left|\sum_{k= m+1}^na_kb_k \right| \le \underbrace{a_nB}_{\le 0} + \underbrace{a_{m+1}}_{\le 0} + \sum_{k=m+1}^{n-1}\underbrace{a_n-a_{n+1}}_{\ge 0}B=B(a_n+a_{m+1}+a_{m+a}-a_n) =2B_{am+1}
zu \epsilon > 0 \ \exists n_0 : a_{m+1} \le \epsilon/B (m \ge n_0 )
d.h. \left| \sum_{k=m+1}^na_kb_k\right| < \epsilon/B(n>m\ge n_0) d.h. CK erfüllt

Reihenwert

(m = − 1,B − 1 = 0)
\sum_{k=0}^na_kb_k=a_nB_n-a_0B_{-1}+\sum_{k=0}^{n-1}(a_k-a_{k+1})B_k
n \rightarrow \infty: \sum_{k=0}^\infty a_kb_k=0-0+\sum_{k=0}^\infty(a_k-a_{k+1})B_k
\begin{matrix}
\sum_{k=1}^\infty \frac{(-1)^{k\cdot1}}{k} &=& 1 - \frac{1}{2} + \frac{1}{3} - \frac{1}{4} + \frac{1}{5} + ... - ... \\
 &=& 1 - \frac{1}{2} - \frac{1}{4} + \frac{1}{3} - \frac{1}{6} - \frac{1}{8} + \frac{1}{5} - \frac{1}{10} - \frac{1}{12} - \frac{1}{7} - \frac{1}{14} - \frac{1}{16} + ... + \frac{1}{2n-1} - \frac{1}{4n-2} - \frac{1}{4n} + ...
\end{matrix}
\frac{1}{2n-1} - \frac{1}{4n-2} - \frac{1}{4n} = \frac{1}{4n-2} - \frac{1}{4n} = \frac{1}{2}\left(\frac{1}{2n-1}-\frac{1}{2n}\right)


S_{3n} = \frac{1}{2} \sum_{k =1}^n (\frac{1}{2k-1} - \frac{1}{2k}
 = \frac{1}{2}( 1 - \frac{1}{2} + \frac{1}{3} - \frac{1}{4} ... + \frac{1}{2n-1} - \frac{1}{2n})
 = \frac{1}{2} \sum_{j = 1}^n(-1)^{-1} \frac{1}{j} n \rightarrow \lim_{n \rightarrow \infty} S_{3n}
 = \frac{1}{2} \sum_{k=1}^\infty \frac{(-1)^k}{k}
 = \frac{1}{2}s
S_{3n-1} = S_{3n} + \frac{1}{2n+1} \rightarrow \frac{1}{2} s
S_{3n-2} = S_{3n+1} + \frac{1}{4n+2} \rightarrow \frac{1}{2} s
Siehe auch
Kriterium von Abel
Kriterium von Dirichlet

Dieser Kurs gehört zum Fachbereich Mathematik.

Persönliche Werkzeuge